Zniesienie współwłasności: u notariusza czy w sądzie, koszty i co gdy brak zgody

Kupiłeś z partnerką mieszkanie po połowie, rozstaliście się, a ona nie chce ani sprzedać, ani Cię spłacić? Zniesienie współwłasności to zakończenie wspólnej własności nieruchomości. Każdy współwłaściciel może go żądać, a to roszczenie się nie przedawnia (art. 210 § 1 i art. 220 Kodeksu cywilnego, dalej: k.c.). Jeżeli wszyscy się zgadzają, podpisujecie umowę u notariusza. Jeżeli ktoś się nie zgadza, składasz wniosek do sądu rejonowego z opłatą 1000 zł. Sąd nie pyta o zgodę drugiej strony: podzieli nieruchomość, przyzna ją jednemu z Was ze spłatą albo zarządzi sprzedaż (art. 211 i 212 k.c.).

Masz taką sprawę? Zobacz, jak pomagam: Zniesienie współwłasności.

Stan prawny na 24.10.2026. Opisuję współwłasność w częściach ułamkowych: mieszkanie, dom albo działkę kupione wspólnie lub otrzymane w darowiźnie. Mieszkanie po rodzicach przed działem spadku i podział majątku po rozwodzie mają dodatkowe zasady – odsyłam do osobnych tekstów. Pomijam gospodarstwa rolne (art. 213–218 k.c.) i nieruchomości rolne objęte ustawą o kształtowaniu ustroju rolnego. Taksę notarialną zmieniono rozporządzeniem z 13.10.2026 (zmiany od 5.11.2026). Dla wartości do 2 mln zł maksymalne stawki od wartości się nie zmieniają. Podatki opisuję z ustaw – w nietypowej sytuacji potwierdź je u doradcy podatkowego albo interpretacją indywidualną.

Co to jest zniesienie współwłasności i kiedy możesz go żądać?

Zniesienie współwłasności kończy stan, w którym własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom (art. 195 k.c.). Każdy z Was ma udział, np. 1/2, ale nikt nie ma „swojego” pokoju ani „swojej” części działki.

Żądać zniesienia możesz w każdym czasie. Umowa może wyłączyć to uprawnienie najwyżej na 5 lat. W ostatnim roku tego okresu można je przedłużyć na kolejne 5 lat, także wielokrotnie (art. 210 § 1 k.c.).

Ustawa zna 3 sposoby zniesienia współwłasności:

• Podział w naturze (fizyczny), np. działki na dwie albo domu na dwa lokale. Różnicę wartości wyrównują dopłaty (art. 211 i 212 § 1 k.c.).
• Przyznanie całej nieruchomości jednemu współwłaścicielowi z obowiązkiem spłaty pozostałych (art. 212 § 2 k.c.).
• Sprzedaż i podział uzyskanej kwoty według udziałów (art. 212 § 2 k.c., art. 625 k.p.c.).

Zniesienie współwłasności u notariusza czy w sądzie?

U notariusza, jeżeli wszyscy zgadzacie się co do sposobu i kwot. Umowa dotycząca nieruchomości wymaga formy aktu notarialnego (art. 158 k.c.). W umowie sami wybieracie sposób i kwoty, np. spłatę albo podział działki. Notariusz pobiera podatek od czynności cywilnoprawnych (art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, dalej: u.p.c.c.). Własność przechodzi co do zasady w dniu podpisania aktu (art. 155 § 1 k.c.), dlatego kwotę i termin spłaty ustalcie wcześniej.

W sądzie, jeżeli zgody nie ma albo wolicie postanowienie sądu. Sprawę rozpoznaje sąd rejonowy miejsca położenia nieruchomości w postępowaniu nieprocesowym (art. 507 i 606 Kodeksu postępowania cywilnego, dalej: k.p.c.). Są 2 warianty:

• Zgodny wniosek wszystkich współwłaścicieli. Sąd wyda postanowienie zgodne z wnioskiem, jeżeli projekt nie narusza prawa, zasad współżycia społecznego ani w sposób rażący interesu uprawnionych (art. 622 § 2 k.p.c.). Opłata wynosi 300 zł.
• Wniosek bez zgody pozostałych. Opłata wynosi 1000 zł (art. 41 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, dalej: u.k.s.c.). Sąd nakłania do ugody (art. 622 § 1 k.p.c.), a gdy jej nie ma, sam wybiera sposób zniesienia.

We wniosku dokładnie określasz nieruchomość i przedstawiasz dowody prawa własności, np. odpis z księgi wieczystej (art. 617 k.p.c.). Przy podziale działki projekt podziału zaznacza się na planie sporządzonym według zasad oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych (art. 621 k.p.c.). W tym samym postępowaniu sąd rozstrzyga wzajemne roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy. Po prawomocnym postanowieniu nie dochodzisz ich już osobno, nawet gdy ich nie zgłosiłeś (art. 618 § 1 i 3 k.p.c.).

Ile kosztuje zniesienie współwłasności?

Koszt zależy od drogi, wartości nieruchomości i tego, czy ktoś dopłaca ponad swój udział.

Koszty sądowe:

• opłata od wniosku: 1000 zł, a przy zgodnym projekcie 300 zł (art. 41 u.k.s.c.);
• opłata od wniosku o wpis własności w księdze wieczystej na podstawie zniesienia współwłasności: 150 zł, niezależnie od liczby udziałów (art. 42 ust. 3 u.k.s.c.);
• zaliczka na biegłego rzeczoznawcę, gdy nie zgadzacie się co do wartości – kwotę wyznacza sąd;
• jeżeli nie możesz ponieść kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, możesz wnieść o zwolnienie z oświadczeniem o stanie rodzinnym i majątkowym (art. 102 u.k.s.c.).

Kto ponosi koszty sądowe? Co do zasady każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 520 § 1 k.p.c.). Według Sądu Najwyższego interesy współwłaścicieli, którzy chcą podziału, nie są sprzeczne, nawet gdy spierają się o sposób (postanowienie SN z 19.11.2010, III CZ 46/10). Uczestnika, który żąda oddalenia wniosku albo działa niesumiennie, sąd może obciążyć kosztami innych (art. 520 § 3 k.p.c.). Przy różnym stopniu zainteresowania sąd może rozdzielić koszty stosunkowo, np. według udziałów (art. 520 § 2 k.p.c.).

Koszty zastępstwa (adwokat, radca prawny). Ponosisz je co do zasady sam. Jeżeli sąd zasądzi ich zwrot, stawka minimalna to stawka od wartości udziału reprezentowanego współwłaściciela, a przy zgodnym wniosku 50% tej stawki (§ 5 pkt 6 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie). Przy udziale wartym 320 000 zł to 10 800 zł, a przy zgodnym wniosku 5400 zł (§ 2 pkt 7). Wynagrodzenie pełnomocnika ustalasz w umowie z nim.

Koszty u notariusza:

• taksa notarialna zależy od wartości przedmiotu czynności. Od jakiej kwoty notariusz ją policzy (całej nieruchomości czy części przechodzącej na drugą osobę), zapytaj go przed podpisaniem. Przy 600 000 zł stawka maksymalna wynosi 3170 zł netto, czyli 1010 zł plus 0,4% od nadwyżki ponad 60 000 zł (§ 2 i § 3 pkt 5 rozporządzenia w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej). Notariusz może pobrać mniej, a do taksy dolicza VAT;
• wypisy aktu oraz opłata 150 zł od wniosku o wpis w księdze wieczystej, którą notariusz pobiera razem z podatkiem;
• PCC, jeżeli ktoś dostaje więcej, niż wynosi jego udział (niżej).

Podatek przy zniesieniu współwłasności: PCC, PIT i podatek od darowizn

PCC (podatek od czynności cywilnoprawnych) – 2% od części ponad udział. Podatkowi podlega umowa o zniesienie współwłasności w części dotyczącej spłat lub dopłat, a także postanowienie sądu o takim samym skutku (art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f i pkt 3 u.p.c.c.). Płaci ten, kto nabywa ponad swój udział (art. 4 pkt 5). Podstawą jest wartość rynkowa tego, co nabywa ponad udział, a nie kwota spłaty (art. 6 ust. 1 pkt 5). Stawka przy nieruchomości wynosi 2% (art. 7 ust. 1 pkt 2 lit. a). Przykład: mieszkanie warte 600 000 zł, udziały po 1/2, jedna osoba przejmuje całość – PCC wynosi 2% od 300 000 zł, czyli 6000 zł. Ustawa nie zwalnia z tego podatku rodzeństwa ani innych osób bliskich.

• Przy umowie podatek pobiera notariusz (art. 10 ust. 2 u.p.c.c.).
• Przy postanowieniu sądu obowiązek powstaje z dniem uprawomocnienia. Deklarację składasz i podatek płacisz sam w ciągu 14 dni (art. 3 ust. 1 pkt 3 i art. 10 ust. 1 u.p.c.c.).
• Przy podziale w naturze bez dopłat i przy sprzedaży całości osobie trzeciej PCC ze zniesienia nie ma, bo nikt nie nabywa ponad udział.

Podatek od spadków i darowizn – gdy nikt nie płaci spłaty. Jeżeli przejmujesz udział rodzeństwa bez spłaty, jest to nieodpłatne zniesienie współwłasności (art. 1 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, dalej: u.p.s.d.). Małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha są zwolnieni z podatku (art. 4a ust. 1 u.p.s.d.). Przy umowie notarialnej nie musisz zgłaszać nabycia do urzędu skarbowego (art. 4a ust. 4 pkt 2). Przy postanowieniu sądu zgłoszenie złóż w ciągu 6 miesięcy od uprawomocnienia (art. 4a ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 7).

PIT – gdy otrzymujesz spłatę. Organy podatkowe traktują spłatę za Twój udział jako odpłatne zbycie udziału w nieruchomości. Jeżeli nastąpi przed upływem 5 lat od końca roku, w którym nabyłeś udział, od dochodu płacisz 19% (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a i art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dalej: u.p.d.o.f.). Przy udziale ze spadku 5 lat liczysz od końca roku, w którym nabył go spadkodawca (art. 10 ust. 5). Ustawa wyłącza z PIT dział spadku do wysokości udziału w spadku, ale tego wyjątku nie przewiduje dla zniesienia współwłasności (art. 10 ust. 7). Dochód może być zwolniony, jeżeli wydasz pieniądze na własne cele mieszkaniowe (art. 21 ust. 1 pkt 131). Jeżeli to Ty przejmujesz całość, przy późniejszej sprzedaży 5 lat dla części nabytej ponad udział może biec od zniesienia współwłasności. Skutki PIT zależą od sprawy, dlatego przed podpisaniem umowy policz podatek z doradcą podatkowym.

Co, gdy współwłaściciel nie chce sprzedać mieszkania?

Sprzedaż całej nieruchomości osobie trzeciej wymaga co do zasady zgody wszystkich współwłaścicieli (art. 199 k.c.). Brak tej zgody nie blokuje jednak zniesienia współwłasności. Składasz wniosek do sądu, a sąd wybiera sposób według ustawy, nie według zgody drugiej strony (art. 210 § 1 k.c.).

1. Najpierw sąd rozważa podział w naturze. Jest to podstawowy sposób zniesienia współwłasności. Sąd odstępuje od niego tylko wtedy, gdy podział byłby sprzeczny z ustawą lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości (art. 211 k.c.; postanowienie SN z 16.11.2011, V CSK 478/10).
2. Potem przyznanie jednemu ze spłatą. Sąd przyzna nieruchomość tylko temu, kto tego chce. Jeżeli nikt nie chce, sąd zarządza sprzedaż (postanowienie SN z 26.04.2013, II CSK 459/12). Sąd bierze pod uwagę także to, czy ta osoba realnie spłaci pozostałych, np. z oszczędności albo kredytu (postanowienie SN z 17.09.2014, I CSK 717/13).
3. Na końcu sprzedaż. Jeżeli nie ma zgody na sprzedaż na rynku, sprzedaż przeprowadza komornik w drodze licytacji. Egzekucję wszczyna się z urzędu albo na wniosek każdego współwłaściciela (art. 1066–1067 k.p.c.). O podziale kwoty z licytacji sąd może rozstrzygnąć po sprzedaży (art. 625 k.p.c.).

Ile wynosi spłata? Spłata powinna odpowiadać realnej wartości rynkowej udziału. Sąd może ją obniżyć tylko przy gospodarstwie rolnym (art. 216 § 2 k.c.; postanowienie SN z 10.01.2013, IV CSK 677/12). Wartość ustala sąd, zwykle z opinii biegłego, według cen z chwili orzekania (V CSK 478/10).

Terminy i raty. Sąd oznacza termin i sposób zapłaty spłat, odsetki, a w razie potrzeby zabezpieczenie (art. 212 § 3 k.c.). Raty łącznie nie mogą przekroczyć 10 lat. W wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie sąd może na wniosek dłużnika odroczyć zapłatę rat już wymagalnych. Gdy spłata jest wysoka w stosunku do dochodów zobowiązanego, sąd może zabezpieczyć spłatę, np. hipoteką na przyznanej nieruchomości (IV CSK 677/12).

Wydanie mieszkania. Jeżeli nieruchomość dostaje osoba, która w niej nie mieszka, sąd w tym samym postanowieniu nakazuje pozostałym jej wydanie lub opróżnienie pomieszczeń i wyznacza termin (art. 624 k.p.c.).

Przy mieszkaniu po rozwodzie zasady są podobne, ale dochodzi Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Opisuję to w tekście Podział nieruchomości po rozwodzie: komu sąd przyzna mieszkanie lub dom?

Czy możesz sprzedać swój udział bez zgody współwłaściciela?

Tak. Każdy współwłaściciel może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych (art. 198 k.c.). Umowa sprzedaży udziału w nieruchomości wymaga aktu notarialnego (art. 158 k.c.). Kupujący staje się współwłaścicielem w Twoje miejsce. Wiążą go umowy o korzystaniu z nieruchomości i o wyłączeniu zniesienia, jeżeli o nich wiedział lub mógł się łatwo dowiedzieć (art. 221 k.c.).

Wyjątek dotyczy nieruchomości ze spadku przed działem spadku. Sprzedaż udziału w samym mieszkaniu ze spadku wymaga zgody pozostałych spadkobierców. Bez niej jest bezskuteczna w takim zakresie, w jakim narusza ich uprawnienia z przepisów o dziale spadku (art. 1036 k.c.). Więcej piszę o tym w tekście Mieszkanie po rodzicach: kto dziedziczy, jak spłacić rodzeństwo i sprzedać.

Przykład. Pan Adam i pani Ewa kupili w 2019 r. mieszkanie po 1/2. W 2025 r. się rozstali, a w mieszkaniu została pani Ewa. Nie chciała go sprzedać ani spłacić pana Adama według jego wyceny.

Pan Adam złożył wniosek o zniesienie współwłasności w poniedziałek 12 stycznia 2026 r. i zapłacił 1000 zł. Pani Ewa wniosła o przyznanie jej mieszkania i przedstawiła promesę kredytu. Biegły wycenił mieszkanie na 640 000 zł. Sąd przyznał je pani Ewie i zasądził od niej 320 000 zł spłaty. Pierwsza rata to 200 000 zł w 3 miesiące, druga 120 000 zł w 12 miesięcy od uprawomocnienia. Spłatę zabezpieczył hipoteką na mieszkaniu. Każde z nich poniosło swoje koszty, a zaliczkę na biegłego sąd rozdzielił po połowie.

Postanowienie uprawomocniło się 6 października 2026 r. Pani Ewa musiała złożyć deklarację PCC i zapłacić 6400 zł (2% od 320 000 zł) do 20 października 2026 r. Pan Adam nie zapłaci PIT od spłaty: nabył udział w 2019 r., więc 5 lat minęło 31 grudnia 2024 r.

Gdyby od razu uzgodnili kwotę, mogli podpisać umowę u notariusza. Maksymalna taksa liczona od całej wartości 640 000 zł to 3330 zł netto. PCC byłby ten sam, ale bez opłaty 1000 zł i bez biegłego.

Co możesz zrobić

1. Sprawdź księgę wieczystą. W dziale II zobaczysz współwłaścicieli i udziały. Jeżeli nieruchomość pochodzi ze spadku, najpierw ustal, czy był dział spadku. Dział spadku i zniesienie współwłasności z innego tytułu można połączyć w jednym postępowaniu (art. 689 k.p.c.).
2. Ustal wartość. Zamów operat u rzeczoznawcy albo porównaj ceny transakcyjne. Bez tej liczby nie zaproponujesz spłaty ani nie policzysz podatku.
3. Złóż propozycję na piśmie. Wskaż sposób: przejęcie ze spłatą, wspólna sprzedaż na rynku albo podział. Podaj kwotę i termin.
4. Policz podatki. PCC 2% od części nabywanej ponad udział i PIT, jeżeli od nabycia udziału nie minęło 5 lat.
5. Przy zgodzie umów notariusza albo złóż zgodny wniosek do sądu z opłatą 300 zł.
6. Bez zgody złóż wniosek do sądu rejonowego z opłatą 1000 zł. Dołącz dowody własności, swoją propozycję sposobu zniesienia i wnioski dowodowe, np. o biegłego. Rozliczenia z drugą osobą, np. nakłady albo pożytki, zgłoś przed prawomocnym postanowieniem (art. 618 § 3 k.p.c.).

Jeżeli chcesz to przejść z pełnomocnikiem, opisuję tę usługę na stronie Zniesienie współwłasności. Przygotuję projekt umowy dla notariusza albo wniosek do sądu z wyliczeniem spłat i podatków. Mogę też prowadzić sprawę jako Twój pełnomocnik. Nie obiecuję wyniku, bo sposób zniesienia wybiera sąd.

Masz podobną sytuację? Opisz ją w formularzu poniżej. W ciągu 24 h roboczych odpiszę, co trzeba zrobić, i prześlę ofertę z ceną i terminem. Do akceptacji oferty nic nie płacisz.

Najczęstsze pytania

Czy można zmusić współwłaściciela do sprzedaży mieszkania?

Co do zasady nie do sprzedaży na rynku, bo ta wymaga zgody wszystkich (art. 199 k.c.). Możesz jednak żądać zniesienia współwłasności w sądzie (art. 210 § 1 k.c.). Jeżeli żaden z Was nie zechce przejąć mieszkania, sąd zarządzi sprzedaż, którą przeprowadzi komornik (art. 212 § 2 k.c., art. 1066–1067 k.p.c.; postanowienie SN z 26.04.2013, II CSK 459/12).

Czy sąd może przyznać mi mieszkanie, jeśli go nie chcę?

Nie. Sąd przyznaje nieruchomość ze spłatą tylko temu współwłaścicielowi, który wyraził na to zgodę. Zgodę możesz uzależnić od wartości rzeczy, a więc od wysokości spłaty (postanowienie SN z 26.04.2013, II CSK 459/12). Jeżeli nikt nie chce przejąć nieruchomości, a podział w naturze nie wchodzi w grę, sąd zarządza sprzedaż (art. 212 § 2 k.c.).

Kto ponosi koszty sądowe przy zniesieniu współwłasności?

Co do zasady każdy uczestnik ponosi swoje koszty, także wynagrodzenie swojego pełnomocnika (art. 520 § 1 k.p.c.; postanowienie SN z 19.11.2010, III CZ 46/10). Sąd może odstąpić od tej zasady, np. gdy uczestnik żąda oddalenia wniosku albo działa niesumiennie (art. 520 § 2–3 k.p.c.).

Ile kosztuje zniesienie współwłasności u notariusza?

Maksymalna taksa zależy od wartości przedmiotu umowy: przy 600 000 zł wynosi 3170 zł netto (§ 3 pkt 5 rozporządzenia w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej). Do tego dochodzi VAT, wypisy i 150 zł opłaty od wniosku o wpis do księgi wieczystej (art. 42 ust. 3 u.k.s.c.). Jeżeli ktoś przejmuje więcej niż swój udział, notariusz pobiera też 2% PCC od tej nadwyżki (art. 7 ust. 1 pkt 2 lit. a i art. 10 ust. 2 u.p.c.c.).

Czy przy zniesieniu współwłasności płaci się podatek?

Tak, jeżeli są spłaty lub dopłaty: nabywca płaci 2% PCC od wartości rynkowej tego, co dostaje ponad udział (art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f, art. 6 ust. 1 pkt 5 u.p.c.c.). Osoba otrzymująca spłatę co do zasady płaci PIT, jeżeli zbywa udział przed upływem 5 lat od końca roku jego nabycia (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a u.p.d.o.f.). Bez spłat najbliższa rodzina może skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn (art. 4a u.p.s.d.).

Czy mogę sprzedać swój udział w nieruchomości bez zgody współwłaściciela?

Tak. Każdy współwłaściciel może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych (art. 198 k.c.), w formie aktu notarialnego (art. 158 k.c.). Wyjątek dotyczy udziału w nieruchomości ze spadku przed działem spadku. Bez zgody pozostałych spadkobierców taka sprzedaż jest bezskuteczna w zakresie, w jakim narusza ich prawa przy dziale (art. 1036 k.c.).

Na ile rat sąd może rozłożyć spłatę współwłaściciela?

Terminy rat łącznie nie mogą przekroczyć 10 lat (art. 212 § 3 k.c.). Sąd oznacza też odsetki i w razie potrzeby zabezpieczenie, np. hipotekę na przyznanej nieruchomości (postanowienie SN z 10.01.2013, IV CSK 677/12).

Czym zniesienie współwłasności różni się od działu spadku?

Dział spadku dotyczy majątku, który spadkobiercy odziedziczyli wspólnie. Stosuje się do niego odpowiednio przepisy o zniesieniu współwłasności (art. 1035 k.c., art. 688 k.p.c.). Opłata od wniosku o dział spadku wynosi 500 zł, a przy zgodnym projekcie 300 zł. Przy połączeniu działu spadku ze zniesieniem współwłasności wynosi 1000 zł albo 600 zł (art. 51 u.k.s.c.).

Źródła

• Ustawa z 23.04.1964 – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2026 poz. 795): art. 155 § 1, 158, 195, 198, 199, 210, 211, 212, 216 § 2, 220, 221, 1035, 1036.
• Ustawa z 17.11.1964 – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 468 ze zm.): art. 507, 520, 606, 617, 618, 621, 622, 624, 625, 688, 689, 1066, 1067.
• Ustawa z 28.07.2005 o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1228 ze zm.): art. 41, 42 ust. 3, 51, 102.
• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. 2026 poz. 215): § 2 pkt 7, § 5 pkt 6.
• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28.06.2004 w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1566; zmiana: Dz.U. 2026 poz. 1370, od 5.11.2026): § 2, § 3, § 4.
• Ustawa z 9.09.2000 o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 191 ze zm.): art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f i pkt 3, art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 4 pkt 5, art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 7 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 10 ust. 1–2.
• Ustawa z 28.07.1983 o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. 2026 poz. 478 ze zm.): art. 1 ust. 1 pkt 4, art. 4a ust. 1 i 4, art. 6 ust. 1 pkt 7.
• Ustawa z 26.07.1991 o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 592 ze zm.): art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a, ust. 5 i 7, art. 21 ust. 1 pkt 131, art. 30e ust. 1.
• Postanowienia Sądu Najwyższego: z 19.11.2010, III CZ 46/10 (OSNC 2011, nr 7–8, poz. 88); z 16.11.2011, V CSK 478/10 (LEX nr 1095957); z 10.01.2013, IV CSK 677/12 (LEX nr 1311812); z 26.04.2013, II CSK 459/12 (LEX nr 1347837); z 17.09.2014, I CSK 717/13 (LEX nr 1532948).