Kredyt hipoteczny po rozwodzie: kto spłaca, jak wyjść z kredytu i co z mieszkaniem

Wyrok rozwodowy jest prawomocny, były mąż wyprowadził się i przestał płacić raty, a bank przysyła wezwania do Ciebie. Kredyt hipoteczny po rozwodzie spłacacie oboje tak, jak stanowi umowa z bankiem: rozwód jej nie zmienia, a przy solidarnej odpowiedzialności bank może żądać całej raty od każdego z Was (art. 366 § 1 Kodeksu cywilnego, dalej: k.c.). Z kredytu wyjdziesz tylko za zgodą banku, np. przez zwolnienie z długu albo przejęcie długu przez byłego małżonka (art. 508 i 519 § 2 k.c.). Między sobą rozliczacie raty po połowie, chyba że ustalicie inaczej (art. 376 § 1 k.c.).

Masz taką sprawę? Zobacz, jak pomagam: Podział majątku po rozwodzie.

Stan prawny na 3.11.2026. Opisuję kredyt hipoteczny zaciągnięty przez małżonków w ustroju wspólności ustawowej i mieszkanie lub dom kupione za te pieniądze. Nie opisuję sporów z bankiem o ważność umowy (np. kredyty frankowe), podatków przy podziale ani samej sprawy rozwodowej. Taksę notarialną podaję w brzmieniu od 5.11.2026 (Dz.U. 2026 poz. 1370).

Co dzieje się z kredytem hipotecznym po rozwodzie?

Nic się nie zmienia. Umowę kredytu zawarliście z bankiem i rozwód jej nie rozwiązuje. Bank nie jest stroną sprawy rozwodowej ani podziału majątku.

Kończy się natomiast wspólność majątkowa. Do mieszkania stosuje się odtąd przepisy o dziale spadku (art. 46 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, dalej: k.r.o.), a udziały są co do zasady równe (art. 43 § 1 k.r.o.).

Hipoteka zostaje na mieszkaniu. Bank może się z niego zaspokoić bez względu na to, czyją własnością się stanie (art. 65 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, dalej: u.k.w.h.).

Kto spłaca kredyt hipoteczny po rozwodzie?

Wobec banku – oboje, jeżeli oboje podpisaliście umowę. Umowy kredytów małżeńskich przewidują zwykle solidarną odpowiedzialność kredytobiorców. Wynika ona też z ustawy, gdy kilka osób zaciąga zobowiązanie dotyczące ich wspólnego mienia, chyba że umówiono się inaczej (art. 370 k.c.). Bank może wtedy żądać całości lub części raty od każdego z Was, a wszyscy pozostajecie zobowiązani aż do spłaty całego długu (art. 366 § 1 i 2 k.c.).

Między sobą – co do zasady po połowie. Kto zapłacił więcej, może żądać zwrotu od drugiego. O podziale decyduje stosunek między współdłużnikami, a jeżeli z niego nic nie wynika, zwrot należy się w częściach równych (art. 376 § 1 k.c.).

Wyprowadzka nie zwalnia z rat. W sprawie przed Sądem Okręgowym w Poznaniu były mąż przestał płacić, twierdząc, że raty przejęła żona. Nie udowodnił tego i musiał zwrócić połowę rat zapłaconych przez nią po rozwodzie (wyrok z 20.12.2018, II Ca 1297/18).

Jeżeli umowę kredytu podpisało tylko jedno z Was, tylko ono jest dłużnikiem osobistym banku. Hipoteka i tak obciąża całe mieszkanie (art. 65 ust. 1 u.k.w.h.).

Jak wyjść z kredytu hipotecznego po rozwodzie?

Tylko za zgodą banku. Sam podział majątku, nawet u notariusza, nie zwalnia Cię z długu. Masz trzy drogi:

1. Zwolnienie z długu. Bank zwalnia Cię z długu, a Ty to zwolnienie przyjmujesz (art. 508 k.c.). Wobec byłego małżonka nie ma to skutku: on dalej odpowiada za cały dług (art. 373 k.c.). W praktyce bank robi to aneksem do umowy kredytu.
2. Przejęcie długu. Były małżonek przejmuje Twoją część długu umową z Tobą, za zgodą banku (art. 519 § 2 pkt 2 k.c.). Przy kredycie tylko jednego z Was tak samo można przenieść dług na drugie.
3. Refinansowanie. Osoba, która zatrzymuje mieszkanie, bierze nowy kredyt (w tym samym albo innym banku) i spłaca nim stary. Hipoteka starego banku wygasa po spłacie, a Ty przestajesz być dłużnikiem.

W każdym wariancie bank sprawdza zdolność kredytową osoby, która zostaje z kredytem, czyli to, czy sama spłaci kredyt z odsetkami w terminach z umowy (art. 70 ust. 1 Prawa bankowego). Jeżeli jej zarobki nie wystarczą, bank może odmówić.

Gdy bank odmawia, zostaje zabezpieczenie między Wami. Były małżonek może zobowiązać się w umowie z Tobą, że zwolni Cię od obowiązku świadczenia, i odpowiada wtedy wobec Ciebie za to, że bank nie będzie od Ciebie żądał zapłaty (art. 392 k.c.). Bank nadal może żądać rat od Ciebie, ale masz roszczenie do byłego małżonka.

Mieszkanie po rozwodzie a kredyt: trzy warianty

Komu sąd przyzna mieszkanie, gdy nie ma porozumienia, i na ile lat rozłoży spłatę, opisuję w tekście Podział nieruchomości po rozwodzie: komu sąd przyzna mieszkanie lub dom?.

Jak sąd liczy wartość mieszkania z kredytem przy podziale majątku?

Co do zasady bez odejmowania kredytu. Sąd dzieli majątek, a nie długi. Według uchwały Sądu Najwyższego z 25.07.2019 (III CZP 14/19) sąd, przyznając jednemu z małżonków mieszkanie obciążone hipoteką zabezpieczającą wspólny kredyt, ustala jego wartość z pominięciem obciążenia hipotecznego, chyba że zachodzą istotne powody przemawiające za jego uwzględnieniem. Tak samo SN orzekł w uchwale z 28.03.2019 (III CZP 21/18), a w postanowieniu z 25.01.2024 (I CSK 151/23) stwierdził, że ta linia jest dziś jednolita.

Oboje dalej jesteście dłużnikami banku, a bank sam wybiera, od kogo żąda zapłaty. Nie wiadomo więc z góry, kto spłaci resztę kredytu. Dlatego sąd liczy pełną wartość rynkową mieszkania, a raty spłacane po podziale rozliczacie później. Siedmiu sędziów SN przyjęło, że zwrotu kwoty kredytu spłaconej przez jedno z Was po uprawomocnieniu się podziału można dochodzić osobno (uchwała z 27.02.2019, III CZP 30/18).

Wcześniej SN przyjmował odwrotnie: wartość mieszkania pomniejszano o niespłacony kredyt, a osoba, która dostała mieszkanie, spłacała go bez prawa do zwrotu (np. postanowienie z 26.09.2013, II CSK 650/12). Według uchwały III CZP 14/19 taki sposób nadal może być właściwy, np. gdy kredyt jest duży w stosunku do wartości mieszkania albo pominięcie długu dałoby krzywdzący wynik.

W umowie u notariusza możecie ustalić inaczej, np. policzyć spłatę od wartości pomniejszonej o saldo kredytu, jeżeli osoba zatrzymująca mieszkanie przejmuje cały kredyt. Zgoda banku na zwolnienie drugiej osoby powinna być wtedy gotowa przed podpisaniem umowy.

Spłacasz raty sam po rozwodzie – jak odzyskać połowę?

To zależy od tego, czy podział majątku już się odbył.

Przed prawomocnym podziałem. Raty zapłacone przez Ciebie od rozwodu do podziału zgłaszasz w sprawie o podział majątku, bo sąd rozstrzyga w niej także o spłaconych długach (art. 686 w zw. z art. 688 i 567 § 3 k.p.c.). Rozlicza je na wniosek, który składa się co do zasady przed sądem pierwszej instancji (uchwała III CZP 30/18). Jeżeli sprawa o podział jeszcze się nie toczy, możesz pozwać byłego małżonka o zapłatę osobno, jak w sprawie poznańskiej (II Ca 1297/18). Gdy postępowanie o podział już się toczy, odrębna sprawa jest niedopuszczalna (art. 618 § 2 k.p.c. w zw. z art. 688 k.p.c.).

Nie przegap tego momentu. Po prawomocnym postanowieniu o podziale nie możesz dochodzić tych roszczeń, nawet jeśli ich nie zgłosiłeś (art. 618 § 3 k.p.c.). SN przyjął, że nie można ich też potrącić ze spłatą, którą jesteś winien byłemu małżonkowi (wyrok z 2.04.2009, IV CSK 566/08).

Po prawomocnym podziale. Za raty płacone później żądasz zwrotu od byłego małżonka w zwykłym procesie (art. 376 § 1 k.c.; uchwała III CZP 30/18). Wyjątek: jeżeli przy podziale wartość mieszkania pomniejszono o kredyt, a Ty je dostałeś, spłacasz go sam i zwrot Ci się nie należy (wyrok IV CSK 566/08).

Przedawnienie. Roszczenie o zwrot połowy raty nie jest roszczeniem o świadczenie okresowe. To samodzielne roszczenie, które powstaje z dniem zapłaty ponad Twoją część (wyrok SO w Poznaniu II Ca 1297/18). Przedawnia się co do zasady po 6 latach, a koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego (art. 118 k.c.). Bieg liczy się w praktyce od zapłaty raty (art. 120 § 1 k.c.). Starsze wyroki podają 10 lat, bo zapadły przed skróceniem terminu w 2018 r. Ten sam termin co do zasady dotyczy rat zgłaszanych w sprawie o podział, bo sąd rozlicza w niej to samo roszczenie o zwrot.

Mieszkanie albo kredyt sprzed ślubu – co z ratami?

Mieszkanie kupione przed ślubem należy do majątku osobistego tego, kto je kupił (art. 33 pkt 1 k.r.o.). Nie dzielicie go. Kredyt zaciągnięty przed ślubem to też dług tego małżonka.

Jeżeli w czasie małżeństwa raty płaciliście ze wspólnych pieniędzy, np. z pensji (art. 31 § 2 pkt 1 k.r.o.), właściciel mieszkania co do zasady zwraca je przy podziale majątku wspólnego (art. 45 § 1–3 k.r.o.). Wyjątek dotyczy nakładów koniecznych na przedmioty przynoszące dochód, np. mieszkanie stale wynajmowane. Raty płacone przez właściciela po rozwodzie to już jego własny dług.

Odwrotnie: jeżeli na wkład własny do wspólnego mieszkania poszły pieniądze z Twojego majątku osobistego, np. z darowizny od rodziców tylko dla Ciebie, możesz żądać ich zwrotu przy podziale (art. 33 pkt 2 i art. 45 § 1 k.r.o.).

Ile kosztuje podział majątku z mieszkaniem na kredyt?

U notariusza. Umowa o podział majątku, w którym jest nieruchomość, wymaga aktu notarialnego (art. 1037 § 2 k.c. w zw. z art. 46 k.r.o.). Maksymalna taksa przy wartości od 60 000 do 1 000 000 zł wynosi 1010 zł plus 0,4% od nadwyżki ponad 60 000 zł, plus VAT (§ 3 pkt 5 rozporządzenia w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej). Przy działach podstawą jest ogólna wartość majątku podlegającego działowi (§ 2 ust. 3 pkt 2), a obciążeń, czyli także hipoteki, nie odlicza się (§ 4). Od jakiej kwoty notariusz policzy taksę przy podziale majątku wspólnego, zapytaj przed wizytą. Od 5.11.2026 za złożenie przez notariusza wniosku o wpis w księdze wieczystej taksa wynosi najwyżej 300 zł (§ 15c). Opłata sądowa od wniosku o wpis własności nabytej w podziale majątku wynosi 150 zł (art. 43 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, dalej: u.k.s.c.).

W sądzie. Opłata od wniosku o podział majątku wynosi 1000 zł, a od wniosku ze zgodnym projektem podziału 300 zł (art. 38 u.k.s.c.). Wniosek składasz do sądu miejsca położenia majątku (art. 566 k.p.c.). Do tego dochodzi zwykle opinia biegłego o wartości mieszkania. Na wniosek jednego z Was sąd może podzielić majątek już w wyroku rozwodowym, jeżeli nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w sprawie (art. 58 § 3 k.r.o.).

Gdy chodzi tylko o rozdzielenie współwłasności po rozliczeniu majątku, przeczytaj też tekst Zniesienie współwłasności: u notariusza czy w sądzie, koszty i co gdy brak zgody.

Przykład. Pani Marta i pan Tomasz w piątek 14 czerwca 2019 r. kupili mieszkanie, biorąc wspólnie kredyt hipoteczny. Rozwód uprawomocnił się w piątek 15 marca 2024 r. Od kwietnia 2024 r. pan Tomasz nie płaci rat, a pani Marta płaci sama po 2400 zł. Do października 2026 r. zapłaciła 31 rat, czyli 74 400 zł. Połowa, 37 200 zł, przypada na pana Tomasza.

W listopadzie 2026 r. mieszkanie jest warte 600 000 zł, a do spłaty zostało 270 000 zł. Pani Marta chce zatrzymać mieszkanie. Bank potwierdził, że jej zdolność kredytowa wystarczy do zwolnienia pana Tomasza z długu.

Wariant 1 – umowa u notariusza. Strony liczą spłatę od wartości po odjęciu kredytu: (600 000 − 270 000) / 2 = 165 000 zł. Od tego odejmują 37 200 zł zaległych rat pana Tomasza. Pani Marta płaci mu 127 800 zł i sama spłaca resztę kredytu. Umowę podpisują w poniedziałek 7 grudnia 2026 r., gdy bank ma już gotowy aneks zwalniający pana Tomasza. Maksymalna taksa od 600 000 zł to 3170 zł plus VAT (1010 zł + 0,4% × 540 000 zł). Do tego opłata 150 zł za wpis w księdze wieczystej i taksa za wniosek, najwyżej 300 zł.

Wariant 2 – sąd. Sąd co do zasady przyjmie pełne 600 000 zł (III CZP 14/19). Spłata dla pana Tomasza to 300 000 zł, a od niego sąd zasądzi zgłoszone 37 200 zł, więc per saldo pani Marta zapłaci 262 800 zł. Oboje zostają dłużnikami banku, a za raty płacone po podziale pani Marta może żądać od pana Tomasza połowy, łącznie 135 000 zł, latami i w kolejnych sprawach. Kwoty wychodzą podobnie (262 800 − 135 000 = 127 800 zł), ale pierwszy wariant zamyka sprawę jednym aktem.

Zwrotu za raty od kwietnia 2024 r. pani Marta powinna żądać nie później niż do 31 grudnia 2030 r. (art. 118 k.c.).

Co możesz zrobić

1. Sprawdź umowę kredytu: kto jest kredytobiorcą, czy odpowiadacie solidarnie, ile zostało do spłaty.
2. Nie przestawaj płacić rat, nawet jeśli nie mieszkasz w mieszkaniu. Bank może żądać całej raty od Ciebie i zaspokoić się z mieszkania.
3. Zbieraj dowody każdej raty płaconej za byłego małżonka i wezwij go pisemnie do zwrotu połowy.
4. Zapytaj bank na piśmie o warunki zwolnienia z długu, przejęcia długu albo refinansowania.
5. Przy umowie u notariusza zapisz: kwotę i termin spłaty, rozliczenie rat od rozwodu, zgodę banku jako warunek albo zobowiązanie do zwolnienia z długu (art. 392 k.c.).
6. Przy sprawie w sądzie zgłoś raty zapłacone od rozwodu przed sądem pierwszej instancji. Po prawomocnym podziale za ten okres nie dostaniesz już nic.

Prowadzę podział majątku po rozwodzie, gdy w majątku jest mieszkanie albo dom z kredytem. Liczę spłatę w obu wariantach, przygotowuję projekt umowy dla notariusza z zapisami o kredycie i piszę do banku wniosek o zwolnienie z długu. W sądzie zgłaszam raty i nakłady z dowodami. Nie obiecuję wyniku. Powiem wprost, który wariant jest dla Ciebie tańszy i bezpieczniejszy.

Masz podobną sytuację? Opisz ją w formularzu poniżej. W ciągu 24 h roboczych odpiszę, co trzeba zrobić, i prześlę ofertę z ceną i terminem. Do akceptacji oferty nic nie płacisz.

Najczęstsze pytania

Kto spłaca kredyt hipoteczny po rozwodzie?

Wobec banku oboje, jeżeli oboje podpisaliście umowę i odpowiadacie solidarnie: bank może żądać całej raty od każdego z Was (art. 366 § 1 k.c.). Między sobą co do zasady po połowie (art. 376 § 1 k.c.).

Jak przepisać kredyt hipoteczny po rozwodzie na jedną osobę?

Tylko za zgodą banku: przez zwolnienie jednego z kredytobiorców z długu (art. 508 k.c.), przejęcie długu (art. 519 § 2 pkt 2 k.c.) albo nowy kredyt, którym spłacacie stary. Bank oceni zdolność kredytową osoby, która zostaje z kredytem (art. 70 ust. 1 Prawa bankowego). Umowa o podział majątku bez zgody banku nie zwalnia z długu.

Czy sąd w podziale majątku odejmuje kredyt od wartości mieszkania?

Co do zasady nie. Sąd ustala wartość mieszkania z pominięciem hipoteki, chyba że zachodzą istotne powody, by ją uwzględnić (uchwała SN III CZP 14/19). Raty płacone po podziale rozliczacie potem osobno (uchwała SN III CZP 30/18). W umowie u notariusza możecie ustalić inaczej.

Czy mogę żądać od byłego małżonka zwrotu połowy rat?

Tak. Raty zapłacone od rozwodu do podziału zgłaszasz w sprawie o podział majątku (art. 686 k.p.c.). Po prawomocnym podziale nie możesz ich już dochodzić (art. 618 § 3 k.p.c.). Za raty płacone po podziale żądasz zwrotu w osobnym procesie (art. 376 § 1 k.c.; uchwała SN III CZP 30/18).

Kiedy przedawnia się zwrot połowy rat?

Co do zasady po 6 latach od zapłaty danej raty, z końcem roku kalendarzowego (art. 118 i 120 § 1 k.c.). Każda rata ma swój termin, więc nie odkładaj wezwania.

Mieszkanie kupiłem na kredyt przed ślubem. Czy była żona dostanie połowę?

Mieszkania nie, bo należy do Twojego majątku osobistego (art. 33 pkt 1 k.r.o.). Raty spłacone w małżeństwie ze wspólnych pieniędzy co do zasady zwracasz przy podziale majątku wspólnego (art. 45 § 1 i 3 k.r.o.). Wyjątkiem są nakłady konieczne na mieszkanie przynoszące dochód.

Źródła

• Ustawa z 23.04.1964 – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2026 poz. 795): art. 118, 120 § 1, 199, 212, 366, 370, 373, 376, 392, 508, 519, 1035, 1037 § 2.
• Ustawa z 25.02.1964 – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. 2026 poz. 236): art. 31, 33, 43, 45, 46, 58 § 3.
• Ustawa z 17.11.1964 – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 468): art. 566, 567, 618, 686, 688.
• Ustawa z 6.07.1982 o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1066): art. 65 ust. 1.
• Ustawa z 29.08.1997 – Prawo bankowe (t.j. Dz.U. 2026 poz. 38): art. 70 ust. 1.
• Ustawa z 28.07.2005 o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1228 ze zm.): art. 38, 43 pkt 1.
• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28.06.2004 w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1566; zm. Dz.U. 2026 poz. 1370, od 5.11.2026): § 2 ust. 3 pkt 2, § 3, § 4, § 15c.
• Uchwały SN: składu siedmiu sędziów z 27.02.2019, III CZP 30/18; z 28.03.2019, III CZP 21/18; z 25.07.2019, III CZP 14/19.
• Postanowienia SN z 25.01.2024, I CSK 151/23, i z 26.09.2013, II CSK 650/12; wyrok SN z 2.04.2009, IV CSK 566/08.
• Wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z 20.12.2018, II Ca 1297/18.