Rolnik indywidualny: kto nim jest, jak uzyskać status i co daje przy zakupie ziemi

Chcesz kupić 3 ha pola od sąsiada, a notariusz pyta, czy jesteś rolnikiem indywidualnym? Rolnik indywidualny to osoba fizyczna, która ma kwalifikacje rolnicze, od co najmniej 5 lat mieszka w gminie, w której leży jej gospodarstwo, i przez ten czas osobiście je prowadzi, a użytków rolnych ma łącznie nie więcej niż 300 ha (art. 6 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, dalej: u.k.u.r.). Statusu nikt nie nadaje decyzją. Warunki wykazujesz dokumentami i oświadczeniami przy akcie notarialnym (art. 7 ust. 6 u.k.u.r.). W zamian co do zasady kupujesz ziemię rolną od 1 ha bez zgody Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR).

Masz taką sprawę? Zobacz, jak pomagam: Status rolnika indywidualnego.

Stan prawny na 27.10.2026. Opisuję status z u.k.u.r. (t.j. Dz.U. 2026 poz. 941) i z rozporządzenia o kwalifikacjach rolniczych z 17 stycznia 2012 r. Zgodę KOWR dla osób bez statusu opisuję w osobnym tekście. Nie opisuję zakupu ziemi od Skarbu Państwa ani przez spółki. Powołane wyroki z lat 2014–2018 dotyczyły w większości stanu sprzed reformy u.k.u.r. z 2016 r. Przepisy, na których się opierają (art. 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 7 ust. 4 u.k.u.r.), brzmią w tym zakresie tak samo.

Rolnik indywidualny – kto to jest według ustawy?

Rolnikiem indywidualnym jesteś, gdy spełniasz łącznie 5 warunków z art. 6 ust. 1 u.k.u.r.:

1. Jesteś osobą fizyczną. Spółka czy fundacja rolnikiem indywidualnym nie będą.
2. Masz tytuł do ziemi rolnej: jesteś właścicielem, użytkownikiem wieczystym, samoistnym posiadaczem (czyli władasz nią jak właściciel) albo dzierżawcą.
3. Masz łącznie nie więcej niż 300 ha użytków rolnych. Liczysz grunty własne, dzierżawione i we współwłasności – według udziału, a przy wspólności łącznej, np. małżeńskiej, całość (art. 6 ust. 4 w zw. z art. 5 ust. 2 i 3).
4. Masz kwalifikacje rolnicze (art. 6 ust. 2 pkt 2).
5. Od co najmniej 5 lat mieszkasz w gminie, w której leży jedna z nieruchomości rolnych Twojego gospodarstwa, i przez ten czas osobiście je prowadzisz.

Ile ha musi mieć rolnik indywidualny? Najwyżej 300 ha użytków rolnych. Dolnej granicy art. 6 wprost nie podaje. Status wiąże się jednak z gospodarstwem rolnym, a ono w u.k.u.r. ma co najmniej 1 ha (art. 2 pkt 2). Potrzebujesz więc co najmniej 1 ha.

Gospodarstwo rolnika indywidualnego do 300 ha użytków rolnych to gospodarstwo rodzinne (art. 5 ust. 1 u.k.u.r.). Od tego pojęcia zależą pierwokupy opisane niżej. Kto uprawia ziemię, ale nie spełnia choćby jednego warunku, np. mieszka w gminie od 3 lat, jest dla u.k.u.r. zwykłym nabywcą.

Jakie kwalifikacje rolnicze musi mieć rolnik indywidualny?

Wystarczy jedna z 4 dróg (art. 6 ust. 2 pkt 2 u.k.u.r.):

• a) wykształcenie rolnicze: zasadnicze zawodowe lub branżowe, średnie, średnie branżowe albo wyższe;
• b) tytuł kwalifikacyjny, zawodowy albo mistrza w zawodzie przydatnym w rolnictwie, np. „rolnik”, „wykwalifikowany rolnik”, „mistrz ogrodnik” (§ 5 rozporządzenia);
• c) wyższe nierolnicze z rolniczymi studiami podyplomowymi albo wyższe lub średnie nierolnicze i co najmniej 3 lata stażu pracy w rolnictwie;
• d) co najmniej 5 lat stażu pracy w rolnictwie, bez względu na wykształcenie.

Które wykształcenie jest rolnicze, określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 stycznia 2012 r. w sprawie kwalifikacji rolniczych (dalej: rozporządzenie). Rolnicze są m.in. studia na kierunkach rolnictwo, ogrodnictwo, weterynaria, zootechnika i architektura krajobrazu (§ 2 ust. 1). Inny kierunek też się liczy, jeżeli program obejmował łącznie co najmniej 120 godzin zajęć z produkcji roślinnej i zwierzęcej (§ 2 ust. 2). Zawody szkół średnich i zasadniczych, np. technik rolnik czy ogrodnik, wymienia § 3, a zakres studiów podyplomowych § 4.

Staż pracy w rolnictwie to okres, w którym (art. 6 ust. 3 i 3a u.k.u.r.):

• podlegałeś ubezpieczeniu w KRUS, także jako domownik;
• prowadziłeś działalność rolniczą we własnym albo dzierżawionym gospodarstwie od 1 ha;
• pracowałeś w gospodarstwie rolnym na umowę o pracę albo jako członek spółdzielni produkcji rolnej;
• odbyłeś staż z urzędu pracy obejmujący prace rolnicze;
• pracowałeś w gospodarstwie rolnym, co potwierdza zaświadczenie wydane na podstawie ustawy z 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym.

Jak udokumentować wykształcenie i staż pracy w rolnictwie?

Rodzaje dowodów wskazuje rozporządzenie (§ 6 i 7):

Data pewna to np. data wzmianki notariusza na umowie (art. 81 § 2 pkt 2 Kodeksu cywilnego, dalej: k.c.). Umowa „na słowo” nie posłuży jako dowód stażu dzierżawcy. Dla kierunku nierolniczego ze 120 godzinami zajęć rolniczych rozporządzenie nie wskazuje wprost dokumentu. W praktyce przygotuj dyplom z suplementem albo zaświadczenie uczelni z liczbą godzin.

Co znaczy, że rolnik indywidualny „osobiście prowadzi” gospodarstwo?

Osobiście prowadzisz gospodarstwo, gdy w nim pracujesz i podejmujesz wszelkie decyzje dotyczące działalności rolniczej (art. 6 ust. 2 pkt 1 u.k.u.r.). Dowodem jest Twoje pisemne oświadczenie (art. 7 ust. 1).

Sam tytuł do ziemi nie wystarczy. Sąd Najwyższy ocenił sprawę właścicielki ponad 250 ha, która osobiście prowadziła ok. 7,4 ha, czyli 2,9% gospodarstwa, a resztę w dużej części wydzierżawiła. Uznał, że osobiste prowadzenie oznacza pracę w całym gospodarstwie albo w znaczącej jego części w porównaniu z całością. Dzierżawioną ziemią zarządza dzierżawca, nie właściciel (wyrok SN z 13.11.2014, V CSK 52/14; przetarg Agencji Nieruchomości Rolnych). Definicja osobistego prowadzenia od tego czasu się nie zmieniła.

• Praca poza rolnictwem. Ustawa nie wymaga, żeby rolnictwo było jedynym zajęciem. Wymaga, żebyś stale pracował w gospodarstwie i sam podejmował decyzje. Przy etacie daleko od gospodarstwa trudniej to wykazać.
• Małżonkowie. Gdy ziemia ma wejść do wspólności majątkowej małżeńskiej, wystarczy, że wymogi spełnia jeden z małżonków (art. 2a ust. 3a u.k.u.r.).

Zamieszkanie w gminie od 5 lat – co się liczy?

Liczy się gmina, w której leży jedna z nieruchomości rolnych Twojego gospodarstwa (art. 6 ust. 1 u.k.u.r.). Kupowana ziemia może leżeć gdzie indziej. Przez te same 5 lat musisz osobiście prowadzić gospodarstwo.

• Przeprowadzka. Wliczasz okres zamieszkania w poprzedniej gminie tuż przed przeprowadzką, jeżeli leży albo leżała w niej ziemia z Twojego gospodarstwa (art. 6 ust. 1a).
• Dowód. Zamieszkanie potwierdza zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały (art. 7 ust. 4). Sąd Najwyższy przyjął, że „zamieszkanie” w art. 6 ust. 1 u.k.u.r. to stały pobyt według przepisów o ewidencji ludności, a nie miejsce zamieszkania z art. 25 Kodeksu cywilnego (wyrok SN z 2.02.2018, II CSK 240/17). Zaświadczenia nie zastąpi meldunek czasowy ani Twoje oświadczenia. Kandydat w przetargu na ziemię państwową twierdził, że mieszka w gminie od 2002 r., ale meldunek stały miał od 2013 r. Sąd uznał, że słusznie nie dopuszczono go do przetargu (wyrok SA w Szczecinie z 28.12.2016, I ACa 848/16).
• Meldunek bez mieszkania. Meldunek musi odpowiadać prawdzie. W sprawie karnej Sąd Apelacyjny w Katowicach przyjął, że meldunek pod adresem, pod którym się nie mieszka, uzyskany, żeby ominąć pierwokup, może być wyłudzeniem poświadczenia nieprawdy (art. 272 Kodeksu karnego). Zamieszkanie oceniał przy tym według art. 25 k.c., czyli inaczej niż później SN. Sąd uchylił w tym zakresie wyrok uniewinniający i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania (wyrok z 29.07.2016, II AKa 479/15).

Skutek cywilny: nabycie ziemi na podstawie nieprawdziwych oświadczeń albo fałszywych dokumentów jest nieważne, a pozew może złożyć także KOWR (art. 9 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 u.k.u.r.).

Kto nadaje i kto potwierdza status rolnika indywidualnego?

Nikt. Nie ma decyzji, rejestru ani „wniosku o status rolnika indywidualnego”. Status masz z mocy ustawy, a warunki wykazujesz przy umowie kupna ziemi (art. 7 ust. 6 u.k.u.r.):

• osobiste prowadzenie – Twoje pisemne oświadczenie (art. 7 ust. 1);
• powierzchnia do 300 ha – Twoje pisemne oświadczenie z łączną powierzchnią i położeniem gruntów (art. 7 ust. 5);
• zamieszkanie – zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały (art. 7 ust. 4);
• kwalifikacje – dokumenty z rozporządzenia (art. 7 ust. 8 pkt 5).

Oświadczenia składasz w akcie notarialnym, a dokumenty są do niego załącznikami (art. 7 ust. 7). Każde oświadczenie zawiera zdanie: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.” (art. 7 ust. 5a). Ważność zakupu może później zakwestionować w sądzie KOWR.

Czy wójt poświadcza status? Już nie. Do 25 czerwca 2019 r. oświadczenie o osobistym prowadzeniu gospodarstwa poświadczał wójt (burmistrz, prezydent miasta). Od 26 czerwca 2019 r. wystarczy Twoje pisemne oświadczenie (ustawa z 26 kwietnia 2019 r., Dz.U. 2019 poz. 1080). Wójt wydaje dziś najwyżej zaświadczenie o gospodarstwie, które jest dowodem stażu (§ 7 pkt 2 lit. a rozporządzenia).

Rolnik indywidualny a rolnik w KRUS, podatek rolny i rolnik ryczałtowy

„Rolnik” w różnych ustawach to różne pojęcia. Statusu z u.k.u.r. nie daje ani KRUS, ani płacenie podatku rolnego.

Czy rolnik indywidualny jest przedsiębiorcą albo mikroprzedsiębiorcą, wyjaśniam w pytaniach na końcu. Przepisy o dotacjach mogą mieć własne definicje, więc sprawdzaj tę z przepisu, który Cię dotyczy.

Co daje status rolnika indywidualnego przy zakupie ziemi?

1. Kupujesz ziemię rolną od 1 ha bez zgody KOWR. Nabywcą nieruchomości rolnej może być co do zasady tylko rolnik indywidualny (art. 2a ust. 1 u.k.u.r.). Po zakupie gospodarstwo rodzinne nie może przekroczyć 300 ha użytków rolnych (art. 2a ust. 2). Bez statusu potrzebujesz zgody Dyrektora Generalnego KOWR (art. 2a ust. 4) – opisuję ją w tekście Zgoda KOWR na nabycie nieruchomości rolnej: kiedy jest potrzebna i jak ją uzyskać. Poniżej 1 ha status nie jest potrzebny (art. 2a ust. 3 pkt 1a), a poniżej 0,3 ha użytków rolnych ustawy nie stosuje się (art. 1a pkt 1 lit. b).

2. KOWR nie ma pierwokupu, gdy powiększasz gospodarstwo w swojej okolicy. Przy sprzedaży ziemi rolnej pierwokup ma co do zasady KOWR, więc umowa jest warunkowa (art. 3 ust. 4). Ten pierwokup nie przysługuje, jeżeli powiększasz gospodarstwo rodzinne do najwyżej 300 ha, a ziemia leży w gminie, w której mieszkasz, albo w gminie z nią graniczącej (art. 3 ust. 7). Nie usuwa to pierwokupu dzierżawcy.

3. Masz pierwokup ziemi, którą dzierżawisz. Dzierżawca ma pierwokup, gdy umowa dzierżawy jest pisemna, ma datę pewną i jest wykonywana co najmniej 3 lata od tej daty, a ziemia wchodzi w skład jego gospodarstwa rodzinnego (art. 3 ust. 1 u.k.u.r.). Bez statusu tego pierwokupu nie masz. O sprzedaży zawiadamia Cię notariusz (art. 3 ust. 2), a pierwokup wykonujesz w ciągu miesiąca od zawiadomienia (art. 598 § 2 k.c.).

4. Odpowiadasz na ogłoszenia o sprzedaży ziemi w systemie KOWR. Odpowiedź zawiera oświadczenie, że jesteś rolnikiem indywidualnym (art. 2a ust. 4e u.k.u.r.). Sprzedający, który chce sprzedać ziemię komuś bez statusu, musi wykazać, że nie mógł jej sprzedać rolnikowi (art. 2a ust. 4 pkt 1 lit. a).

Zabudowa zagrodowa nie wymaga statusu. Przepis zwalnia ją z wymogu zabudowanego sąsiada, gdy gospodarstwo jest większe niż średnie w gminie (art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). O rolniku indywidualnym nie mówi. Więcej w tekście Dom na działce rolnej: czy można budować, nie będąc rolnikiem (stan 2026).

Obowiązki po zakupie. Przez 5 lat od nabycia osobiście prowadzisz gospodarstwo z kupioną ziemią i nie możesz jej zbyć ani oddać w posiadanie, np. wydzierżawić (art. 2b ust. 1 i 2 u.k.u.r.). Wyjątki to m.in. zbycie osobie bliskiej (art. 2b ust. 4) i zgoda Dyrektora Generalnego KOWR (art. 2b ust. 3). Zbycie bez zgody jest nieważne (art. 9 ust. 1 pkt 2). Gdy przestaniesz prowadzić gospodarstwo, KOWR może żądać w sądzie przeniesienia na niego tej ziemi za cenę rynkową (art. 9 ust. 3 pkt 1).

Jak zostać rolnikiem indywidualnym?

1. Zdobądź gospodarstwo od 1 ha w gminie, w której zamieszkasz. Dzierżawa nie wymaga statusu. Bez statusu kupisz też ziemię poniżej 1 ha, nabędziesz ją od osoby bliskiej, np. rodzica, albo w spadku (art. 2a ust. 3 pkt 1 lit. a, pkt 1a i 2 u.k.u.r.).
2. Dzierżawę zawrzyj na piśmie z datą pewną. To dowód stażu i warunek Twojego pierwokupu.
3. Zamelduj się na pobyt stały i naprawdę tam mieszkaj.
4. Prowadź gospodarstwo osobiście i zachowuj dokumenty, np. faktury za nawozy czy umowy sprzedaży plonów.
5. Uzupełnij kwalifikacje. Przy wyższym albo średnim nierolniczym wykształceniu wystarczą 3 lata prowadzenia gospodarstwa. Szybciej zadziała tytuł zawodowy „rolnik” albo rolnicze studia podyplomowe.
6. Po 5 latach zamieszkania i osobistego prowadzenia gospodarstwa masz status.

Wcześniej ziemię od 1 ha kupisz za zgodą KOWR. Osoba, która tworzy gospodarstwo rodzinne, musi mieć kwalifikacje i zobowiązać się do prowadzenia działalności rolniczej oraz do zamieszkania przez 5 lat w gminie, w której leży ziemia z gospodarstwa (art. 2a ust. 4 pkt 2 u.k.u.r.).

Przykład. Pan Tomasz, informatyk po ekonomii, przeprowadza się na wieś pod Lublinem. W poniedziałek 15 marca 2021 r. melduje się tam na pobyt stały. Od czwartku 1 kwietnia 2021 r. dzierżawi od sąsiadki 2,4 ha w tej gminie, na umowie z datą poświadczoną przez notariusza. Sam uprawia pole i decyduje o zasiewach.

• Kwalifikacje. Ma wyższe nierolnicze wykształcenie, a 3 lata stażu w dzierżawionym gospodarstwie zbiera w poniedziałek 1 kwietnia 2024 r. (art. 6 ust. 2 pkt 2 lit. c i ust. 3 pkt 2 u.k.u.r.).
• Status. Zamieszkanie i osobiste prowadzenie biegną razem od 1 kwietnia 2021 r. Rolnikiem indywidualnym jest od środy 1 kwietnia 2026 r.
• Zakup. W czwartek 19 listopada 2026 r. kupuje od innego sąsiada 3 ha w tej samej gminie. Zgody KOWR nie potrzebuje. Gospodarstwo rodzinne rośnie do 5,4 ha w gminie, w której mieszka, więc KOWR nie ma pierwokupu (art. 3 ust. 7). Grunt nie jest dzierżawiony, więc umowa może być bezwarunkowa.
• Po zakupie. Do 19 listopada 2031 r. prowadzi gospodarstwo osobiście i bez zgody KOWR nie sprzedaje ani nie wydzierżawia kupionych 3 ha (art. 2b).

W marcu 2026 r. potrzebowałby jeszcze zgody KOWR. Gdyby sąsiadka sprzedawała obcemu dzierżawione przez niego 2,4 ha, miałby pierwokup.

Co możesz zrobić przed aktem notarialnym

1. Sprawdź 5 warunków z art. 6 ust. 1 u.k.u.r. i przy każdym zapisz, jakim dokumentem go wykażesz.
2. Policz wszystkie użytki rolne razem z kupowaną ziemią i sprawdź, czy zaświadczenie o zameldowaniu obejmuje pełne 5 lat.
3. Sprawdź, czy ziemię ktoś dzierżawi i czy ma pierwokup.
4. Zaplanuj 5 lat po zakupie. Jeżeli chcesz w tym czasie ziemię wydzierżawić albo sprzedać, ustal to przed aktem.

Jeżeli nie masz pewności co do któregoś warunku, mogę sprawdzić Twoje dokumenty i przygotować oświadczenia do aktu notarialnego. Gdy statusu jeszcze nie masz, ocenię, czy zakup mieści się w wyjątku z ustawy, czy potrzebna jest zgoda KOWR. Nie obiecuję wyniku. Powiem wprost, czego brakuje.

Masz podobną sytuację? Opisz ją w formularzu poniżej. W ciągu 24 h roboczych odpiszę, co trzeba zrobić, i prześlę ofertę z ceną i terminem. Do akceptacji oferty nic nie płacisz.

Najczęstsze pytania

Ile ha musi mieć rolnik indywidualny?

Najwyżej 300 ha użytków rolnych, licząc grunty własne, dzierżawione i we współwłasności (art. 6 ust. 1 i 4 u.k.u.r.). Dolnej granicy art. 6 nie podaje, ale gospodarstwo rolne w u.k.u.r. ma co najmniej 1 ha (art. 2 pkt 2), więc potrzebujesz co najmniej 1 ha.

Kto nadaje i kto potwierdza status rolnika indywidualnego?

Nikt nie nadaje go decyzją. Warunki wykazujesz przy umowie kupna ziemi: oświadczeniami o osobistym prowadzeniu gospodarstwa i o powierzchni, zaświadczeniem o zameldowaniu na pobyt stały i dokumentami kwalifikacji (art. 7 ust. 1 i 4–7 u.k.u.r.). Od 26 czerwca 2019 r. wójt nie poświadcza oświadczenia o prowadzeniu gospodarstwa.

Czy rolnik indywidualny musi być w KRUS?

Nie. Art. 6 u.k.u.r. nie wymienia ubezpieczenia w KRUS wśród warunków statusu. Okres ubezpieczenia w KRUS liczy się jednak do stażu pracy w rolnictwie (art. 6 ust. 3 pkt 1 u.k.u.r.; § 7 pkt 1 rozporządzenia).

Czy rolnik indywidualny jest przedsiębiorcą?

Na gruncie Prawa przedsiębiorców co do zasady nie, bo tej ustawy nie stosuje się do działalności wytwórczej w rolnictwie (art. 6 ust. 1 pkt 1). Nie jest więc też mikroprzedsiębiorcą w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1. Inną działalność obok gospodarstwa prowadzi jako przedsiębiorca.

Jak zostać rolnikiem indywidualnym bez szkoły rolniczej?

Wystarczy 5 lat stażu pracy w rolnictwie, np. ubezpieczenia w KRUS albo prowadzenia własnego lub dzierżawionego gospodarstwa od 1 ha (art. 6 ust. 2 pkt 2 lit. d i ust. 3 u.k.u.r.). Przy wykształceniu wyższym albo średnim nierolniczym wystarczą 3 lata (lit. c). Do tego 5 lat zamieszkania w gminie i osobistego prowadzenia gospodarstwa.

Co daje status rolnika indywidualnego?

Kupujesz ziemię rolną od 1 ha bez zgody KOWR (art. 2a ust. 1 u.k.u.r.). KOWR nie ma pierwokupu, gdy powiększasz gospodarstwo rodzinne ziemią w swojej gminie albo w gminie graniczącej (art. 3 ust. 7). Jako dzierżawca masz pierwokup, jeżeli umowa z datą pewną jest wykonywana co najmniej 3 lata (art. 3 ust. 1).

Źródła

• Ustawa z 11.04.2003 o kształtowaniu ustroju rolnego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 941): art. 1a, 2, 2a, 2b, 3, 5, 6, 7, 9.
• Ustawa z 26.04.2019 o zmianie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2019 poz. 1080): art. 1 pkt 15.
• Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17.01.2012 w sprawie kwalifikacji rolniczych posiadanych przez osoby wykonujące działalność rolniczą (Dz.U. 2012 poz. 109 ze zm.): § 2–7.
• Ustawa z 20.12.1990 o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1770): art. 6 pkt 1, 7 ust. 1.
• Ustawa z 15.11.1984 o podatku rolnym (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1344): art. 1–3.
• Ustawa z 11.03.2004 o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1263): art. 2 pkt 19.
• Ustawa z 6.03.2018 – Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1480 ze zm.): art. 6 ust. 1 pkt 1, 7 ust. 1 pkt 1.
• Ustawa z 27.03.2003 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. 2026 poz. 538 ze zm.): art. 61 ust. 4.
• Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2026 poz. 795): art. 25, 81 § 2, 598 § 2. Kodeks karny (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1342): art. 272.
• Wyroki SN: z 13.11.2014, V CSK 52/14; z 2.02.2018, II CSK 240/17 (OSNC-ZD 2019, nr 1, poz. 8).
• Wyroki sądów apelacyjnych: SA w Katowicach z 29.07.2016, II AKa 479/15; SA w Szczecinie z 28.12.2016, I ACa 848/16.
• T. Czech, Kształtowanie ustroju rolnego. Komentarz, wyd. V, LEX: art. 6.