Odziedziczyłeś mieszkanie, a w księdze wieczystej wciąż jest wpisana mama? Albo sprzedający działkę mówi: „księgi nie ma, ale papiery są”? Księga wieczysta to prowadzony przez sąd rejonowy rejestr stanu prawnego nieruchomości, podzielony na 4 działy: oznaczenie, własność, obciążenia i hipoteki (art. 1 i 25 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, dalej: u.k.w.h.). Każdy, kto zna jej numer, przegląda ją bezpłatnie przez internet (art. 36⁴ ust. 6 u.k.w.h.). Własność wpisujesz wnioskiem do sądu z dokumentem nabycia, a opłata sądowa wynosi 200 zł, przy spadku 150 zł. Brak księgi nie oznacza, że działka nie ma właściciela. Oznacza, że kupujący nie ma ochrony, jaką daje wpis.
Masz taką sprawę? Zobacz, jak pomagam: Uregulowanie stanu prawnego nieruchomości.
Stan prawny na 24.10.2026. Opisuję księgi wieczyste dla nieruchomości i dla spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Opłaty sądowe podaję z ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, taksę notarialną za wniosek o wpis – w brzmieniu od 5 listopada 2026 r. Nie opisuję hipoteki od strony banku ani egzekucji. Ustawa nie mówi wprost, czy roszczenie o uzgodnienie treści księgi się przedawnia; piszę, jaki pogląd przeważa.
Księga wieczysta – co to jest i co jest w 4 działach?
Księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości (art. 1 ust. 1 u.k.w.h.). Każda nieruchomość ma odrębną księgę, także lokal wyodrębniony jako odrębna własność (art. 24 ust. 1).
| Dział | Co zawiera | Na co patrzysz |
|---|---|---|
| I (I-O i I-Sp) | oznaczenie nieruchomości i prawa związane z własnością | czy numery i powierzchnia działek zgadzają się z ewidencją gruntów |
| II | własność i użytkowanie wieczyste | kto jest wpisany i na jakiej podstawie |
| III | ograniczone prawa rzeczowe poza hipotekami, ograniczenia w rozporządzaniu, inne prawa i roszczenia | służebności, dożywocie, najem, roszczenie z umowy przedwstępnej |
| IV | hipoteki | kwota i wierzyciel |
Podstawa: art. 25 ust. 1 i art. 16 ust. 2 u.k.w.h. Dwie zasady decydują o znaczeniu księgi:
- Jawność. Nie możesz zasłaniać się nieznajomością wpisów ani wniosków, o których jest wzmianka (art. 2 u.k.w.h.).
- Domniemanie. Domniemywa się, że prawo jawne z księgi jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a prawo wykreślone nie istnieje (art. 3). Domniemanie można obalić, np. pozwem o uzgodnienie treści księgi.
Jak sprawdzić księgę wieczystą przez internet?
Wejdź do przeglądarki ksiąg wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości i wpisz numer księgi. Przeglądanie jest bezpłatne i nie wymaga logowania (art. 36⁴ ust. 6 u.k.w.h., § 17 ust. 2 rozporządzenia w sprawie Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych). Możesz wyświetlić treść aktualną albo zupełną, czyli z historią wpisów (§ 17 ust. 3).
- Wydruk z przeglądania nie ma mocy dokumentu wydawanego przez sąd (art. 36⁴ ust. 7).
- Odpis pobrany przez internet ma taką moc, jeżeli da się go zweryfikować z centralną bazą (art. 36⁴ ust. 4). Kosztuje 30 zł (zwykły) albo 75 zł (zupełny), a papierowy 45 zł albo 90 zł (§ 2 rozporządzenia w sprawie wysokości opłat za czynności Centralnej Informacji). Więcej w tekście „Rewolucja w urzędach 2026: Wydruki Ksiąg Wieczystych z mocą urzędową i Alerty KRS w Twoim telefonie”.
Szukaj wzmianki (informacji, że w sądzie czeka wniosek o nowy wpis) i ostrzeżenia (informacji, że stan księgi może być niezgodny z rzeczywistością). Oba wyłączają rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 8 u.k.w.h.). Co sprawdzić poza księgą, opisuję w tekście „Co sprawdzić przed zakupem działki, domu i mieszkania – lista kontrolna prawnika”.
Jak wygląda numer księgi wieczystej i jak go poznać?
Numer ma 3 części oddzielone ukośnikiem: czteroznakowy kod wydziału ksiąg wieczystych, numer z repertorium i cyfrę kontrolną (§ 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie teleinformatycznym). Kod wskazuje sąd, w którym księgę założono. Na przykład LU1I to Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie, LU1S – Sąd Rejonowy Lublin-Wschód z siedzibą w Świdniku, LU1P – Sąd Rejonowy w Puławach (załącznik nr 1 do rozporządzenia).
Numer znajdziesz w akcie notarialnym nabycia i w każdym odpisie księgi. Kupujesz? Poproś sprzedającego o numer przed rozmową o zadatku. Numer księgi jest też daną ewidencyjną działki (§ 16 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Pełny wypis starosta wydaje jednak m.in. właścicielowi, osobie władającej gruntem i osobie z interesem prawnym (art. 24 ust. 5 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Wypis „bez danych osobowych” numerów ksiąg nie zawiera (§ 36 ust. 3 rozporządzenia).
Księga wieczysta po numerze działki – czy można ją wyszukać?
Ty sam – nie. Przeglądarka działa tylko po numerze księgi. Wyszukiwanie ksiąg w centralnej bazie, m.in. po oznaczeniu nieruchomości, prowadzą tylko podmioty wymienione w ustawie, np. sądy, komornicy i notariusze, po zgodzie Ministra Sprawiedliwości (art. 36⁴ ust. 8 u.k.w.h., § 20–21 rozporządzenia w sprawie Centralnej Informacji). Każde wyszukanie trzeba uzasadnić (§ 20 ust. 5).
Wpis do księgi wieczystej – co to jest i po co go robić?
Wpis to orzeczenie sądu, wydawane bez uzasadnienia (art. 626⁸ § 6 k.p.c.). Sąd dokonuje go na wniosek i bada tylko treść i formę wniosku, dołączone dokumenty i treść księgi (art. 626⁸ § 1–2). Nie prowadzi rozprawy.
Własność nieruchomości przechodzi na kupującego już z umową (art. 155 § 1 k.c.), a wpis ją ujawnia. Bez wpisu nie powstaje jednak hipoteka (art. 67 u.k.w.h.) ani odrębna własność lokalu (art. 7 ust. 2 ustawy o własności lokali). Po co wpisywać własność, skoro już ją masz?
- Rękojmia. Kto przez czynność prawną z osobą wpisaną w księdze nabywa własność, jest chroniony, nawet gdy księga była niezgodna z rzeczywistością (art. 5 u.k.w.h.). Nie chroni to nabycia nieodpłatnego ani nabywcy w złej wierze (art. 6) i nie działa m.in. przeciwko dożywociu, służebności drogi koniecznej i służebności przesyłu (art. 7). Jeżeli nie jesteś wpisany, ktoś może skutecznie kupić od osoby, która widnieje w księdze.
- Obowiązek i grzywna. Właściciel musi niezwłocznie złożyć wniosek o ujawnienie swojego prawa i odpowiada za szkodę wynikłą z opieszałości (art. 35). Gdy sąd dowie się o zmianie właściciela, wpisuje ostrzeżenie i daje miesiąc na wniosek. Opieszałemu może wymierzyć grzywnę od 500 do 10 000 zł (art. 36 ust. 3–4).
- Sprzedaż. Wpis może nastąpić, gdy osoba, której prawo ma być nim dotknięte, jest albo zostaje jednocześnie wpisana do księgi (art. 34). Spadkobierca, który chce sprzedać mieszkanie albo obciążyć je hipoteką, powinien więc najpierw ujawnić swoje prawo.
Kiedy składa się wniosek o wpis do księgi wieczystej?
- Umowa u notariusza. Przy umowie przenoszącej własność albo ustanawiającej prawo, które może być wpisane, notariusz składa wniosek najpóźniej w dniu aktu, także gdy nieruchomość nie ma księgi (art. 92 § 4 Prawa o notariacie). Opłatę sądową pobiera od Ciebie notariusz (art. 7 § 2).
- Spadek. Po akcie poświadczenia dziedziczenia wniosek składa notariusz, jeżeli następstwo po osobie wpisanej w księdze wynika z dokumentów (art. 95j § 2 Prawa o notariacie). Po postanowieniu sądu o stwierdzeniu nabycia spadku składasz go sam.
- Inne orzeczenie, np. o zasiedzeniu albo zniesieniu współwłasności – wniosek składasz sam.
Wniosek składa się na urzędowym formularzu, z dokumentami będącymi podstawą wpisu (art. 626² § 1 i 3 k.p.c.). Może go złożyć właściciel, użytkownik wieczysty, osoba, na której rzecz wpis ma nastąpić, albo wierzyciel z prawem podlegającym wpisowi (art. 626² § 5).
Ile kosztuje wpis do księgi wieczystej?
Opłaty są stałe i nie zależą od ceny nieruchomości.
| Wniosek | Opłata | Podstawa (u.k.s.c.) |
|---|---|---|
| wpis własności albo użytkowania wieczystego | 200 zł | art. 42 ust. 1 |
| wpis udziału | część 200 zł według udziału, min. 100 zł | art. 42 ust. 2 |
| wpis na podstawie dziedziczenia, zapisu, działu spadku, zniesienia współwłasności | 150 zł bez względu na liczbę udziałów | art. 42 ust. 3 |
| wpis po podziale majątku małżonków, własność nieruchomości rolnej do 5 ha | 150 zł | art. 43 pkt 1–2 |
| wpis hipoteki albo służebności | 200 zł | art. 42 ust. 1, art. 45 ust. 3 |
| założenie księgi | 100 zł + opłata od wpisu własności | art. 44 ust. 1 pkt 1, art. 45 ust. 1 |
| wpis ostrzeżenia | 100 zł | art. 44 ust. 1 pkt 5 |
| wykreślenie wpisu, np. hipoteki | połowa opłaty od wpisu | art. 46 |
Od wpisu każdego prawa pobiera się osobną opłatę (art. 45 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, dalej: u.k.s.c.). Płaci wnioskodawca (art. 4 ust. 2). Gdy wniosek składa notariusz, od 5 listopada 2026 r. dochodzi taksa za złożenie wniosku, najwyżej 300 zł (§ 15c rozporządzenia w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, dodany przez Dz.U. 2026 poz. 1370).
Ile trwa wpis do księgi wieczystej?
Przepisy nie wyznaczają sądowi terminu. Czas zależy od wydziału ksiąg wieczystych i od braków wniosku. Dwie rzeczy działają jednak od razu:
- wzmianka o wniosku pojawia się w księdze niezwłocznie po jego rejestracji (art. 626⁷ § 2 k.p.c.);
- wpis ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku (art. 29 u.k.w.h.), a o kolejności wniosków decyduje chwila wpływu (art. 626⁶ § 1 k.p.c.).
Sąd rozpoznając wniosek jest związany stanem rzeczy z chwili jego złożenia i kolejnością wpływu (uchwała 7 sędziów SN z 16.12.2009 r., III CZP 80/09, zasada prawna). Wniosek złożony przez notariusza w dniu aktu chroni Cię więc także wtedy, gdy wpis nastąpi po kilku tygodniach. Apelację od wpisu wnosi się w 2 tygodnie od doręczenia zawiadomienia o nim (art. 626¹⁰ § 3 k.p.c.).
Brak księgi wieczystej – co oznacza?
Właściciel istnieje, ale jego prawo wynika z innych dokumentów: aktu notarialnego, orzeczenia sądu, decyzji. Dla części starszych nieruchomości sąd prowadzi zbiór dokumentów (§ 105 ust. 3 rozporządzenia w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych).
Brak księgi wieczystej dla działki. Taką działkę można kupić. Notariusz w dniu aktu złoży wniosek o założenie księgi i wpis kupującego (art. 92 § 4 Prawa o notariacie). Nie masz jednak rękojmi, bo chroni ona nabycie od osoby uprawnionej „według treści księgi” (art. 5 u.k.w.h.). Musisz sam sprawdzić łańcuch dokumentów nabycia, od ostatniego aktu wstecz.
Brak księgi wieczystej dla mieszkania. Sprawdź, jakie to prawo:
- Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu to ograniczone prawo rzeczowe (art. 17² § 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych). Księga może dla niego być prowadzona, ale nie musi (art. 1 ust. 3 u.k.w.h.). Bez księgi stan prawny potwierdza zaświadczenie spółdzielni.
- Lokal niewyodrębniony nie ma własnej księgi, bo odrębna własność powstaje dopiero z wpisem (art. 7 ust. 2 ustawy o własności lokali). Sprawdź księgę budynku i działki.
- Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu – ustawa przewiduje księgę tylko dla prawa własnościowego (art. 1 ust. 3 u.k.w.h.), a prawa lokatorskiego nie można zbyć (art. 9 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych).
Założenie księgi wieczystej – jak, za ile i jak długo?
- Zamów w starostwie wypis z rejestru gruntów i wyrys z mapy ewidencyjnej z klauzulą, że są przeznaczone do wpisu w księdze (§ 78 ust. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych).
- Zbierz dokumenty nabycia: akt notarialny, postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia (§ 106 ust. 1). Gdy dokument zaginął, powołaj inne dowody (§ 106 ust. 2).
- Wypełnij wniosek: wszyscy właściciele, tytuł nabycia, obciążenia albo oświadczenie, że o nich nie wiesz, informacja o dawnej księdze lub zbiorze dokumentów (§ 105).
- Zapłać: 100 zł za założenie i opłatę od wpisu własności, np. 200 zł przy zakupie albo 150 zł przy spadku (art. 42, 44 ust. 1 pkt 1 i 45 ust. 1 u.k.s.c.).
Księga powstaje z chwilą pierwszego wpisu (art. 626⁸ § 10 k.p.c.). Gdy własność nie zostanie dostatecznie wykazana, sąd zarządza obwieszczenie i wzywa wszystkich, którzy roszczą sobie prawa do nieruchomości, do ich zgłoszenia w terminie od 1 do 3 miesięcy (§ 110 ust. 1–2 rozporządzenia). O ten termin sprawa się wydłuża.
U notariusza, przy umowie sprzedaży, zapłacisz te same opłaty sądowe oraz taksę za wniosek – od 5 listopada 2026 r. najwyżej 300 zł. Gdy nie masz żadnego dokumentu nabycia, a nieruchomość od lat jest w Twoim posiadaniu, zostaje zasiedzenie. Opisuję je w tekście „Zasiedzenie nieruchomości: po ilu latach, dobra i zła wiara, jak złożyć wniosek”.
Nieuregulowany stan prawny – co to znaczy w praktyce?
To nie jest termin ustawowy. Tak mówi się, gdy księga albo dokumenty nie pokazują rzeczywistego właściciela lub obciążeń: w dziale II jest osoba zmarła, działka nie ma księgi, numer działki nie zgadza się z ewidencją, w dziale IV wisi hipoteka spłaconego kredytu albo wpisany jest nabywca z nieważnej umowy.
Pierwsze pytanie brzmi: czy masz dokument, który wykazuje niezgodność? Jeżeli tak, wystarczy wniosek o wpis (art. 31 ust. 2 u.k.w.h.). Niezgodność oznaczenia z ewidencją sąd prostuje na wniosek albo z urzędu (art. 27). Jeżeli dokumentu nie ma albo druga strona nie chce go wydać, zostaje pozew.
Uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym – kiedy pozew?
Osoba, której prawo nie jest wpisane, jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia, może żądać usunięcia niezgodności (art. 10 ust. 1 u.k.w.h.). Pozywasz osobę wpisaną w księdze, np. nabywcę z nieważnej umowy albo bank, który nie wydaje zgody na wykreślenie hipoteki.
- Kto może pozwać. Tylko osoba uprawniona do złożenia wniosku o wpis (uchwała 7 sędziów SN z 15.03.2006 r., III CZP 106/05, w zw. z art. 626² § 5 k.p.c.). Sam interes prawny nie wystarcza.
- Czego proces nie zastąpi. W procesie o uzgodnienie sąd nie bada, czy nabyłeś własność przez zasiedzenie. Najpierw potrzebne jest postanowienie o zasiedzeniu. Wpisz je szybko: dopóki w księdze jest dawny właściciel, kupujący od niego w dobrej wierze może być chroniony rękojmią (postanowienie SN z 12.02.2015 r., IV CSK 280/14).
- Ostrzeżenie. Roszczenie ujawnisz w księdze przez ostrzeżenie na podstawie nieprawomocnego wyroku albo postanowienia o zabezpieczeniu, przy którym nie wykazujesz interesu prawnego (art. 10 ust. 2 u.k.w.h.). Ostrzeżenie wyłącza rękojmię (art. 8).
- Właściwość sądu. To proces, nie postępowanie wieczystoksięgowe. Powództwo o własność lub inne prawa rzeczowe na nieruchomości wytacza się wyłącznie przed sąd miejsca jej położenia (art. 38 § 1 pkt 1 k.p.c.). Przy wartości przedmiotu sporu ponad 100 000 zł orzeka sąd okręgowy, w pozostałych sprawach – rejonowy (art. 17 pkt 4 k.p.c.). Wartość podajesz w pozwie, zwykle jako wartość prawa, o które toczy się spór (art. 19 § 2 k.p.c.).
- Opłata od pozwu. Przy wartości przedmiotu sporu ponad 40 000 zł – 2000 zł (art. 13c pkt 1 u.k.s.c.). Przy niższej – według art. 13 u.k.s.c.: do 20 000 zł od 30 do 1000 zł, powyżej 5% wartości.
- Przedawnienie. Ustawa nie wyznacza terminu na pozew. W komentarzach przeważa pogląd, że roszczenie o uzgodnienie się nie przedawnia, a Sąd Najwyższy przytoczył go w uchwale III CZP 106/05. Zwłoka i tak szkodzi: do wpisu ostrzeżenia osoba wpisana może sprzedać nieruchomość nabywcy w dobrej wierze.
Przykład. Rodzeństwo dziedziczy po ojcu, zmarłym 12 stycznia 2026 r., po 1/2 działki 1100 m² z domem pod Lublinem. Ojciec kupił ją aktem notarialnym w 1998 r., ale nikt nie założył księgi. 9 marca 2026 r. notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia. Wniosku o wpis nie składa, bo nie ma księgi ani osoby w niej wpisanej.
W październiku zgłasza się kupiec. Chce kupić od osób wpisanych w księdze, żeby chroniła go rękojmia. Rodzeństwo zamawia wypis i wyrys z klauzulą i 2 listopada 2026 r. składa wniosek o założenie księgi i wpis własności, z aktem z 1998 r. i aktem poświadczenia dziedziczenia. Płaci 100 zł i 150 zł, razem 250 zł. Dokumenty wykazują własność, więc obwieszczenie nie jest potrzebne.
Po wpisie strony podpisują umowę 14 grudnia 2026 r. Notariusz tego dnia składa wniosek o wpis kupującego. Kupujący płaci 200 zł opłaty sądowej i taksę za wniosek, najwyżej 300 zł. Przed aktem jeszcze raz przegląda księgę: w działach III i IV nie ma wpisów ani wzmianek.
Co możesz zrobić
- Ustal numer księgi od właściciela albo z aktu notarialnego.
- Przejrzyj treść aktualną i zupełną wszystkich 4 działów, w tym wzmianki i ostrzeżenia.
- Porównaj dział I z wypisem z ewidencji. Rozbieżność usuniesz wnioskiem o sprostowanie.
- Odziedziczyłeś nieruchomość? Złóż wniosek o wpis, zanim sąd wpisze ostrzeżenie i wyznaczy miesiąc.
- Działka bez księgi? Zbierz dokumenty nabycia, zamów wypis i wyrys z klauzulą i złóż wniosek o założenie księgi przed sprzedażą.
- Wpisany jest ktoś inny albo hipoteka nie znika? Wezwij wpisanego do wydania dokumentu, np. zgody na wykreślenie. Gdy odmówi, przygotuj pozew o uzgodnienie z wnioskiem o zabezpieczenie przez ostrzeżenie.
Kroki 1–5 zrobisz sam. Gdy dokumentów brakuje, w księdze jest ktoś inny niż właściciel albo nie wiesz, czy wystarczy wniosek, czy potrzebny jest proces, mogę przejąć uregulowanie stanu prawnego nieruchomości: ustalę, czego brakuje i kto to wydaje, przygotuję wniosek albo pozew i poprowadzę sprawę. Przed zakupem przeprowadzę audyt stanu prawnego nieruchomości. Nie obiecuję wyniku.
Masz podobną sytuację? Opisz ją w formularzu poniżej. W ciągu 24 h roboczych odpiszę, co trzeba zrobić, i prześlę ofertę z ceną i terminem. Do akceptacji oferty nic nie płacisz.
Najczęstsze pytania
Czy księgę wieczystą można sprawdzić po numerze działki za darmo?
Nie. Bezpłatnie przeglądasz księgę, gdy znasz jej numer (art. 36⁴ ust. 6 u.k.w.h.). Wyszukiwanie ksiąg w centralnej bazie prowadzą tylko podmioty z art. 36⁴ ust. 8, np. notariusze i komornicy, po zgodzie Ministra Sprawiedliwości. Numer znajdziesz w akcie notarialnym albo w pełnym wypisie z rejestru gruntów.
Jak wygląda numer księgi wieczystej?
Ma 3 części oddzielone ukośnikiem: czteroznakowy kod wydziału, numer z repertorium i cyfrę kontrolną (§ 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie teleinformatycznym). Kod wskazuje sąd, np. LU1I to Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie.
Ile trwa wpis do księgi wieczystej?
Przepisy nie wyznaczają terminu, czas zależy od wydziału ksiąg wieczystych. Wzmianka o wniosku pojawia się od razu po rejestracji (art. 626⁷ § 2 k.p.c.), a wpis działa wstecz od chwili złożenia wniosku (art. 29 u.k.w.h.). Przy zakładaniu księgi obwieszczenie wydłuża sprawę o 1–3 miesiące (§ 110 ust. 2 rozporządzenia).
Co oznacza brak księgi wieczystej dla mieszkania?
Najczęściej to spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, dla którego księga może, ale nie musi być prowadzona (art. 1 ust. 3 u.k.w.h.). Może to być też lokal niewyodrębniony, bo odrębna własność lokalu powstaje dopiero z wpisem (art. 7 ust. 2 ustawy o własności lokali). Sprawdzisz to w zaświadczeniu spółdzielni albo w księdze budynku.
Ile kosztuje założenie księgi wieczystej u notariusza?
Opłata sądowa za założenie wynosi 100 zł, a za wpis własności 200 zł, przy spadku 150 zł (art. 42 i 44 ust. 1 pkt 1 u.k.s.c.). Pobiera ją notariusz (art. 7 § 2 Prawa o notariacie). Od 5 listopada 2026 r. dochodzi taksa za wniosek, najwyżej 300 zł (§ 15c rozporządzenia o taksie notarialnej).
Który sąd jest właściwy w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej?
Sąd miejsca położenia nieruchomości, gdy spór dotyczy własności lub innego prawa rzeczowego (art. 38 § 1 pkt 1 k.p.c.). Przy wartości przedmiotu sporu ponad 100 000 zł orzeka sąd okręgowy, poniżej – rejonowy (art. 17 pkt 4 k.p.c.). Pozew może wnieść tylko osoba uprawniona do złożenia wniosku o wpis (SN, III CZP 106/05).
Czy roszczenie o uzgodnienie treści księgi wieczystej się przedawnia?
Ustawa nie wyznacza terminu na pozew. W komentarzach przeważa pogląd, że roszczenie się nie przedawnia; Sąd Najwyższy przytoczył go w uchwale III CZP 106/05. Do wpisu ostrzeżenia osoba wpisana może jednak zbyć nieruchomość nabywcy chronionemu rękojmią (art. 5 i 8 u.k.w.h.).
Źródła
- Ustawa z 6.07.1982 o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1066): art. 1–3, 5–8, 10, 16, 24, 25, 27, 29, 31, 34–36, 36⁴, 67.
- Ustawa z 9.01.2026 o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz ustawy o KRS (Dz.U. 2026 poz. 119).
- Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 468 ze zm.): art. 17, 19, 38, 626²–626¹⁰.
- Ustawa z 28.07.2005 o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1228 ze zm.): art. 4, 13, 13c, 42–46.
- Prawo o notariacie (t.j. Dz.U. 2026 poz. 614 ze zm.): art. 7 § 2, 92 § 4, 95j § 2.
- Rozporządzenie MS z 13.10.2026 zmieniające rozporządzenie w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (Dz.U. 2026 poz. 1370): § 15c.
- Rozporządzenie MS w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie teleinformatycznym (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1583 ze zm., zał. nr 1 w brzmieniu Dz.U. 2026 poz. 740): § 9, 78, 105, 106, 110.
- Rozporządzenia MS z 24.03.2026 w sprawie Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych (Dz.U. 2026 poz. 411) i w sprawie wysokości opłat za jej czynności (Dz.U. 2026 poz. 410).
- Rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz.U. 2024 poz. 219 ze zm.): § 16, 36; Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1389): art. 24 ust. 5.
- Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2026 poz. 795): art. 155; ustawa o własności lokali (t.j. Dz.U. 2026 poz. 232): art. 7; ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 889): art. 9 ust. 3, art. 17².
- Uchwały składu 7 sędziów SN z 15.03.2006 r., III CZP 106/05 (OSNC 2006/10/160) i z 16.12.2009 r., III CZP 80/09 (OSNC 2010/6/84); postanowienie SN z 12.02.2015 r., IV CSK 280/14.



